صدای پمپ فرمان از کجا میآید؟
شنیدن زوزه هنگام چرخاندن فرمان، معمولاً توجه را مستقیم به پمپ جلب میکند. پمپ در مرکز تأمین جریان قرار دارد، اما صدا میتواند حاصل شرایط نامناسب سیال یا مسیر گردش آن باشد. پیش از تصمیم برای تعویض، باید مشخص شود صدا چه زمانی آغاز میشود، با چه تغییری همراه است و آیا فرمان هم رفتار متفاوتی پیدا کرده است. شنیدن صدا، آغاز عیبیابی است و بهتنهایی تشخیص قطعی نیست.
پمپ برای کار درست به ورودی مناسب نیاز دارد
در بسیاری از مدارهای فرمان، پمپ روغن را از مخزن میگیرد و به مدار کمک میفرستد. سلامت مسیر ورودی، آببندی اتصالات و ویژگیهای سیال بر عملکرد آن اثر دارند. گرفتگی یا تغییر شکل مسیر، کمبود سیال و انتخاب روغن نامتناسب میتوانند شرایط گردش را تغییر دهند. وجود عیب در این بخشها ممکن است حتی پس از نصب پمپ سالم نیز صدا را برگرداند.
برای همین، بررسی فقط به خود پمپ محدود نمیشود. مخزن و اجزای داخلی قابل سرویس آن، شیلنگ ورودی و برگشت، بستها، محل نشتی و شیوه تعمیر قبلی باید دیده شوند. در خودروهایی که پمپ محرک تسمهای دارد، وضعیت سامانه محرک نیز در بازدید مطرح است. در نمونههای الکتروهیدرولیک، برقرسانی و کنترل موتور پمپ به فهرست بررسی اضافه میشوند.
حباب هوا و کاویتاسیون یک مفهوم نیستند
ورود هوا یعنی هوا از بیرون یا به علت شرایط مدار در سیال پخش شود. کاویتاسیون به تشکیل و فروریختن حفرهها در شرایط فشار موضعی نامناسب مربوط است. این دو پدیده میتوانند نشانههای ظاهراً مشابهی مانند صدا و ناپایداری ایجاد کنند، ولی برای رفع علت باید مسیر تشخیص جداگانهای داشت. کفکردن مخزن یا صدای زوزه، بهتنهایی ثابت نمیکند کدام پدیده رخ داده است.
ارتعاش در آزمایش چه چیزی نشان داد؟
پژوهش Yılmaz و همکاران در Electronics، ارتعاش یک مجموعه پمپ هیدرولیک را با روغن در چند سطح آلودگی بررسی کرده است. دامنه و محتوای فرکانسی ارتعاش با وضعیت روغن تغییر کرد و تحلیل سیگنال برای تشخیص وضعیت مطالعه شد. این نتیجه نشان میدهد سیال و صدای تجهیز را باید در ارتباط با یکدیگر دید. آزمایش روی پمپ دندهای با محرک الکتریکی در چیدمان صنعتی انجام شده، نه پمپ فرمان خودرو؛ آستانه آمادهای برای تشخیص پمپ فرمان ارائه نمیکند. [۱]
شکل همراه، نمونه پاسخ فرکانسی ارتعاش در دو وضعیت کار آزمایش را نمایش میدهد. نمودار را نباید با صدای ضبطشده تلفن یا میزان بلندی صدا در پارکینگ مقایسه عددی کرد. نوع حسگر، محل نصب، سرعت کار و طراحی پمپ بر نتیجه اثر میگذارند. برای مالک خودرو، کاربرد عملی این یافته توجه همزمان به سابقه سیال، تغییر صدا و شرایط بروز مشکل است.
چه اطلاعاتی به تعمیرکار بدهیم؟
مشخص کنید صدا در شروع سرد، پس از گرم شدن یا فقط هنگام مانور آهسته شنیده میشود. تغییر آن با دور موتور، همراهی با سنگینی فرمان، وجود لکه زیر خودرو و زمان آخرین سرویس را ثبت کنید. اگر بهتازگی روغن یا شیلنگ تعویض شده، نام سیال و شرح قطعات مصرفشده مهم است. این اطلاعات کمک میکند منشأ مشکل با آزمون مناسب بررسی شود.
تعمیرکار ممکن است پس از بازدید اولیه، فشار و جریان را طبق روش سازنده اندازه بگیرد و مسیر نشتی یا ورود هوا را بررسی کند. تعویض روغن بدون یافتن منشأ آلودگی یا رفع محدودیت مسیر، الزاماً نتیجه پایدار ندارد. در صورت مشاهده ذرات یا آسیب داخلی، باید درباره پاکسازی مدار و وضعیت دیگر اجزا هم تصمیم گرفته شود؛ روش آن به طراحی و دستور تعمیراتی خودرو وابسته است.
از تکرار خرابی جلوگیری کنیم
سطح و نوع سیال، زمان سرویس و روش کنترل را از اطلاعات رسمی همان خودرو دنبال کنید. روغنهای همرنگ لزوماً هممشخصات نیستند. برای ساکت کردن پمپ، افزودنی ناشناخته یا سیال غلیظتر انتخاب نکنید. افت مکرر سطح، نشانهای برای پیدا کردن علت است. نگهداری تمیز در زمان سرویس و جلوگیری از ورود گردوغبار نیز بخشی از مراقبت از پمپ محسوب میشود.
برای شنیدن صدا، دست یا ابزار را نزدیک تسمه و قطعات گردان نبرید و شیلنگ تحت فشار را دستکاری نکنید. اگر صدا با تغییر ناگهانی کمک فرمان، نشتی قابل توجه یا دشواری هدایت همراه شد، خودرو به بررسی فوری نیاز دارد. تصمیم تعمیر یا تعویض زمانی قابل اتکاتر است که وضعیت پمپ، مدار و سیال در کنار هم مستند شده باشد.