آکومولاتور؛ ذخیره انرژی زیر فشار
مخزن معمولی نیست
آکومولاتور را میتوان از ظاهر شبیه یک مخزن دانست، اما کارکردش با مخزن ذخیره روغن تفاوت دارد. در نوع گازی، سیال وارد محفظه میشود و گاز جداشده از آن را فشرده میکند. انرژی در همین فشرده شدن ذخیره میشود و هنگام بازگشت سیال میتواند دوباره در مدار به کار گرفته شود. اندازه، ساختار داخلی و شرایط مجاز کار بخشی از مشخصات اصلی این قطعهاند.
وجود آکومولاتور به این معنی نیست که همه خودروها از یک طراحی استفاده میکنند. این قطعه ممکن است در سامانههای خاص تعلیق، تأمین فشار یا بازیابی انرژی دیده شود. باید کاربرد دقیق آن را از نقشه همان خودرو شناخت. قطعه مربوط به یک مدار را نمیتوان صرفاً بر اساس حجم یا شکل رزوه برای مدار دیگری انتخاب کرد؛ مشخصات فشار و سازگاری نیز تعیینکنندهاند.
مثال خودرویی: بازیابی هنگام کاهش سرعت
در یک سامانه بازیابی هیدرولیکی، واحد پمپ و موتور میتواند هنگام کاهش سرعت، انرژی مکانیکی را به جریان سیال تبدیل کند. این جریان به آکومولاتور میرود و گاز را میفشارد. در مرحله کمک به حرکت، جهت انتقال انرژی برمیگردد و سیال پرفشار، واحد هیدرولیکی را به حرکت درمیآورد. مخزن کمفشار، مسیرها و تجهیزات کنترل نیز در این چرخه حضور دارند.
چنین معماریای را نباید با ترمز معمولی تمام خودروهای سواری یکسان دانست. موضوع، یک سامانه مکمل و دارای طراحی مشخص است. محدودیت فضای نصب، وزن قطعات و الگوی حرکت خودرو در انتخاب آن نقش دارند. خودرویی با توقف و حرکت مکرر، شرایط کاری متفاوتی از خودرویی با حرکت طولانی و یکنواخت دارد؛ بنابراین مزیت انرژی همیشه باید برای کاربرد واقعی ارزیابی شود.
پژوهش درباره مجموعه چه میگوید؟
مسر و هوفمان در مقاله سال ۲۰۲۰ مجله Entropy، یک سامانه بازیابی انرژی برای خودروی تجاری را مدلسازی کردند. مدل آنان شامل پمپ و موتور، آکومولاتور کیسهای، مخزن، مسیرهای سیال و شیر کنترل فشار است. محاسبات با استفاده از داده حرکت یک کامیون انجام شد. بررسی نشان داد حجم آکومولاتور و جابهجایی واحد هیدرولیکی بر ظرفیت بازیابی اثر دارند. این نتایج، پیشبینی مدل برای همان کاربرد هستند و تضمین صرفهجویی برای هر خودرو محسوب نمیشوند. [۱]
نکته مهم دیگر نقش محدودکردن فشار است. در مدل مقاله، وقتی فشار به حد تعیینشده میرسد، شیر میتواند مسیر عبور سیال را فراهم کند. افت فشار در این مرحله با تولید گرما همراه است. بنابراین کنترل فشار و مدیریت حرارت با ذخیره انرژی پیوند دارند. آکومولاتور به تنهایی وظیفه تمام اجزای حفاظتی مدار را انجام نمیدهد.
بازدید و انتخاب قطعه
تغییر زمان پاسخ مدار، افزایش دفعات کار منبع فشار یا تغییر رفتار سامانه میتواند نیازمند بررسی باشد، اما هیچکدام به تنهایی خرابی آکومولاتور را ثابت نمیکند. ابتدا باید نشتی بیرونی، اطلاعات خطا و عملکرد سایر اجزای مرتبط بررسی شود. مشاهده سالم بودن ظاهر قطعه نیز درباره وضعیت گاز و جداکننده داخلی حکم قطعی نمیدهد.
این مجموعه میتواند پس از توقف خودرو هم انرژی ذخیره داشته باشد. ارزیابی و سرویس آن به روش اختصاصی تخلیه ایمن انرژی، ابزار مناسب و دستورالعمل سازنده نیاز دارد. تنظیم پیششارژ یا بازکردن اتصال، بخشی از توصیه عمومی نگهداری برای مالک نیست. در سفارش قطعه، شماره فنی، نوع جداکننده، مشخصات اتصال و تأیید کاربرد باید تطبیق داده شود. در نهایت، هدف رسیدن به پاسخ پایدار و فشار کنترلشده در کل سامانه است. تعمیر مؤثر زمانی کامل میشود که علت تغییر رفتار پیدا شده و عملکرد مجموعه پس از کار بررسی شده باشد.
سابقه تعمیر نیز به تشخیص کمک میکند. اگر اخیراً قطعه یا سیال عوض شده، اطلاعات آن را همراه داشته باشید. مقایسه وضعیت پیش و پس از تعمیر میتواند روشن کند که تغییر رفتار با کدام اقدام همزمان بوده و کدام بخش هنوز نیاز به بررسی دارد.
منبع پژوهشی
Endoreversible Modeling of a Hydraulic Recuperation System — Entropy، 2020. DOI: 10.3390/e22040383.